Algemeen  

Ketenaansprakelijkheid voor loon

Per 1 juli 2015 zijn diverse wijzigingen doorgevoerd in het arbeidsrecht. Zie hiervoor onze eerdere blogs. In deze serie publicaties is de uitbreiding van de ketenaansprakelijkheid onbelicht gebleven.

Sinds 1 juli 2015 kan de werknemer voor zijn maandelijkse loon niet alleen aankloppen bij zijn werkgever, maar óók bij de opdrachtgever van die werkgever. Voor het loon dat samenhangt met de uren, die bij die opdrachtgever zijn gemaakt. Dat geldt althans bij opdrachten en bij aanneming van werk, behalve als de opdrachtgever een consument is. Deze aansprakelijkheid van de opdrachtgever van die werkgever geldt ongeacht of die opdrachtgever voor die opdracht heeft betaald aan de werkgever! U leest het goed. 

Dus als uw onderneming aan een aannemer opdraagt om een nieuwe bedrijfshal te bouwen en de aannemer gaat onderweg failliet, bent u als opdrachtgever hoofdelijk aansprakelijk voor de niet-betaalde lonen van de werknemers, die aan uw bedrijfshal hebben gewerkt. In dat geval zal overigens het UWV het niet-betaalde loon, zoals ook nu gebruikelijk is (althans tot ten hoogste dertien weken voor datum faillissement) wel voorschieten aan die werknemers, maar het UWV kan dat bedrag vervolgens wel op u als opdrachtgever verhalen. 

Maar het geldt ook, indien de werknemer vindt dat zijn werkgever hem op grond van de CAO meer zou moeten betalen. Ook dan kan hij rechtstreeks naar de opdrachtgever stappen, althans voor zover dat loon samenhangt voor door die werknemer voor die opdrachtgever verricht werk. Indien bijvoorbeeld een werknemer van een IT-bedrijf maandenlang in het kader van een opdracht aan dat IT-bedrijf bij uw onderneming heeft gewerkt, staat het die werknemer dus vrij om u als opdrachtgever aan te spreken, indien hij te weinig loon heeft gehad van het IT-bedrijf.

De werkgever en de directe opdrachtgever zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van het loon van de werknemer. Indien de werkgever en directe opdrachtgever onvindbaar zijn of geen verhaal meer bieden (bijvoorbeeld wegens een faillissement), kan de werknemer zelfs de eventuele opdrachtgever van de opdrachtgever aanspreken. En onder dezelfde voorwaarden de eventuele opdrachtgevers nog verder in de keten.

Kan een opdrachtgever deze aansprakelijkheid voorkomen? De aansprakelijkheid is niet uit te sluiten voor werkzaamheden die in Nederland worden verricht (ook al wordt Duits recht van toepassing verklaard). Maar de aansprakelijkheid geldt niet, indien de opdrachtgever aannemelijk maakt dat hem, gelet op de omstandigheden van het geval, niet kan worden verweten dat het loon niet is voldaan. Wat had u als opdrachtgever kunnen doen om onderbetaling te voorkomen? Welke maatregelen had u daarvoor kunnen nemen? Wat is voldoende? Dat heeft de wetgever niet verder uitgewerkt en zal in rechtspraak nader bepaald worden.

Wat kan bijdragen is om in de overeenkomst met de aannemer of opdrachtnemer bepalingen op te nemen over adequate betaling van betrokken werknemers conform de toepasselijke CAO, informatieverplichtingen, mogelijkheden tot voortijdige ontbinding indien lonen niet tijdig zijn voldaan en dergelijke. Het gaat erom dat u kunt laten zien, dat u maatregelen heeft getroffen om te bevorderen dat onderbetaling wordt voorkomen. Hoe ver u daarin moet gaan is afhankelijk van de concrete risico’s die u loopt bij een opdracht en de specifieke omstandigheden van het geval. Ik adviseer u hierover graag nader.

Door: Henk van Wel
Financiering, zekerheden en insolventie
Ondernemingsrecht
Commerciële contracten
Aansprakelijkheidsrecht en verzekeringsrecht
Deel dit artikel: