Ambtenarenrecht  

Ontslag van ambtenaren wordt een stuk makkelijker

​Op 8 november heeft de Eerste Kamer ingestemd met een initiatiefwetsvoorstel tot wijziging van de Ambtenarenwet en een aantal aanverwante wetten. Op grond van de zogenaamde ‘Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren’ zullen ambtenaren na inwerkingtreding van deze wet in het vervolg arbeidsrechtelijk op gelijke wijze behandeld gaan worden als werknemers met een ‘gewone’ arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht. Op dit moment bestaat een groot verschil in rechtspositie van ambtenaren (eenzijdige aanstelling) die vallen onder het bestuursrecht en gewone werknemers (tweezijdige arbeidsovereenkomst) die als gezegd vallen onder het arbeidsrecht.

De wetgever gaat ervan uit dat door de normalisering van de rechtspositie het voor ambtenaren makkelijker wordt om over te stappen naar de marktsector (en vice versa). Tevens veronderstelt de wetgever dat het ontslag van ambtenaren voor de overheid een stuk goedkoper gaat worden. De nieuwe wet beoogt zoveel mogelijk de gelijkstelling in de rechtspositie en gelijkschakeling van de arbeidsverhoudingen tussen ambtenaren en werknemers in de private sector tot stand te brengen.
In de praktijk zal dit betekenen dat ambtenaren in het vervolg bij hun indiensttreding niet langer meer door een overheidsorgaan zullen worden aangesteld, maar een arbeidsovereenkomst gaan krijgen. Voor bepaalde groepen werknemers (defensiepersoneel, politiepersoneel en de rechterlijke macht) geldt weliswaar een uitzondering (zij blijven de ambtelijke status behouden) maar het gros van het overheidspersoneel krijgt per 1 januari 2017 een andere arbeidsrechtelijke status.
De belangrijkste wijziging voor de ambtenaar zit daarin dat zijn rechtspositionele bescherming en dan vooral zijn ontslagbescherming, aanmerkelijk zal worden ingeperkt. Tot op heden genieten ambtenaren een aanzienlijke ontslagbescherming met strikte toetsingscriteria door middel van het zogenaamde ‘gesloten stelsel van ontslaggronden’. Die criteria liggen besloten in tal van rechtspositionele ambtelijke regelingen.
Na invoering van deze wet zullen ambtenaren in voorkomende gevallen geconfronteerd kunnen worden met een door de werkgever ingediende UWV aanvraag (en daarmee met de UWV toetsingscriteria) om een ontslagvergunning. Of bijvoorbeeld met een ontbindingsverzoek van de werkgever aan de kantonrechter (en daarmee met de toetsingscriteria van de kantonrechter) tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst.
De nieuwe status heeft voor de ambtenaar ook voordelen. Indien hij na invoering van de wet met een ontslag geconfronteerd gaat worden, dan bestaat voor hem - omdat hij onder het ‘gewone’ ontslagrecht komt te vallen - vrijwel in alle gevallen ook het recht op een transitievergoeding. Daarnaast blijft zijn recht op een bovenwettelijke werkloosheidsuitkering in de meeste gevallen bestaan. Het is dus maar de vraag of de beoogde overheidsdoelstelling van kostenbesparing door deze operatie ook zal worden behaald.
Wilt u meer weten over de op handen zijnde arbeidsrechtelijke wijzigingen als gevolg van de invoering van de ‘Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren’? Neem dan contact op met onze specialist ambtenarenrecht, Carel van Binsbergen.
Door: Carel van Binsbergen
Arbeidsrecht
Deel dit artikel: